به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، آیتالله سید احمد علمالهدی، نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی، امروز دوشنبه ۲۱ اردیبهشتماه در مراسم روز زیارتی امام رضا علیهالسلام در جمع زائران و مجاوران در رواق امام خمینی حرم مطهر رضوی با بیان اینکه امروز روز زیارتی مخصوص امام هشتم (علیهالسلام) است، گفت: برای بسیاری از زائران، علت زیارتی بودن این روز بهطور دقیق روشن نیست. هدف از این سخنان، تبیین عنوان و جهت زیارتی بودن روز بیستوسوم ذیالقعده است.
وی با اشاره به نقل مرحوم محدث قمی در مفاتیحالجنان، افزود: ایشان درباره این روز مینویسد شاید امروز روز شهادت باشد؛ تصریح به شهادت نمیکند و تعبیر شاید را به کار میبرد، زیرا علت قطعی زیارتی بودن این روز برای ایشان روشن نبوده است.
آیتالله علمالهدی ادامه داد: مرحوم سید بن طاووس در کتاب اقبال الاعمال نقل میکند که برخی از عجم، روز بیستوسوم ذیالقعده را روز زیارتی امام رضا (علیهالسلام) دانستهاند. مقصود از عجم در این تعبیر، محدثان غیرعرب مانند مرحوم کلینی، مرحوم صدوق و علی بن ابراهیم قمی هستند. با این حال، ایشان نیز علت دقیق این نامگذاری را بیان نکرده است.
وی تصریح کرد: بر اساس بررسی روایات، درباره زمان شهادت امام رضا( ع) دو ماه ذکر شده است؛ برخی روایات ماه رمضان و برخی دیگر ماه صفر را بیان میکنند. در ماه صفر نیز دو نقل وجود دارد؛ هفدهم صفر و روز پایانی صفر. به دلیل همزمانی با شهادت امام حسن مجتبی (ع )و رحلت پیامبر اکرم( ص)، روز آخر صفر مشهور شده است.
وی افزود: با این حال، روایتی که شهادت امام را در ماه ذیالقعده بداند وجود ندارد. بنابراین، بیستوسوم ذیالقعده روز شهادت نیست، اما روزی با فضیلت ویژه است.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی با نقل خاطرهای از مرحوم آقای روحانی، از علمای قم، گفت: وی نقل میکرد از آیتالله العظمی گلپایگانی(ره) درخواست کردم عملی را معرفی کنند که در تمام عمر بر آن مداومت داشته باشم و برای دنیا و آخرت مفید باشد. ایشان فرمودند اگر میخواهی بر عملی مداومت کنی، روز بیستوسوم ذیالقعده هر کجا هستی خودت را به مشهد برسان و امام رضا علیهالسلام را زیارت کن.
وی افزود: مرحوم روحانی نقل کرد سالی در مدینه بودم و امکان حضور در مشهد را نداشتم. موضوع را با آیتالله گلپایگانی در میان گذاشتم. ایشان فرمودند در همان روز به زیارت پیامبر اکرم (ص)، حضرت زهرا (س) و ائمه بقیع (علیهمالسلام) برو و ثواب آن را به نیابت از امام رضا علیهالسلام انجام بده. وی همچنین ماجرای رؤیای خود در مدینه و یادآوری این توصیه را نقل کرد.
آیتالله علمالهدی در ادامه به جریان انتقال امام رضا(ع) از مدینه به خراسان پرداخت و اظهار کرد: مأمون با طرحی سیاسی تصمیم گرفت امام را به خراسان منتقل کند و خلافت را به ظاهر به ایشان واگذار کند و خود ولیعهد شود، سپس امام را به شهادت برساند تا خلافت را مشروع جلوه دهد و امامت را در خلافت ادغام کند.
وی افزود: مأمون با اعزام رجاء بن ضحاک، موکبی با شکوه برای انتقال امام فراهم کرد و در مدینه تبلیغ شد که خلافت به امام واگذار میشود. مردم مدینه خوشحال بودند، اما امام (ع) در هنگام وداع با خانواده خود فرمودند این سفر، سفر شهادت است و بازگشتی در کار نخواهد بود.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی بیان کرد: با انتشار این سخن، صدای گریه و شیون از خانه امام بلند شد. یکی از کنیزان بیرون آمد و اعلام کرد امام فرمودهاند این سفر برای شهادت است. مردم مدینه که تا آن زمان تصور واگذاری خلافت را داشتند، دچار اندوه و التهاب شدند و فضای شهر تغییر کرد.
وی گفت: به دلیل شرایط پیشآمده، برنامه حرکت تغییر کرد و امام همراه خانواده به مکه رفتند تا مناسک حج را انجام دهند و سپس عازم خراسان شوند. حرکت اصلی در بیستوپنجم ذیالقعده، مصادف با روز دحو الارض، انجام شد. از این رو، در منابع دینی، این روز نیز به عنوان روز زیارتی امام رضا علیهالسلام ذکر شده و در اعمال دحو الارض، زیارت آن حضرت آمده است.
مفهوم غریبالغربا
آیتالله علمالهدی با اشاره به لقب غریبالغربا برای امام رضا (ع)، اظهار کرد: این تعبیر به معنای دفن در سرزمین غربت است، اما غربت امام تنها جغرافیایی نبود؛ بلکه غربت در مظلومیتی بود که بسیاری آن را درک نمیکردند. ظاهر ماجرا تکریم و ولایتعهدی بود، اما در باطن، زمینه شهادت فراهم میشد.
وی افزود: پس از شهادت امام، مأمون دستور داد تشییع عمومی برگزار نشود و پیکر مطهر شبانه دفن شود. محل دفن در باغ حمید بن قحطبه، والی خراسان در عصر هارون، قرار داشت. این باغ میان روستاهای نوغان و سناباد واقع بود. بنا بر نقل تاریخی، گروهی از زنان نوغان برای تشییع پیکر حضرت حرکت کردند تا امام در غربت مطلق دفن نشود.
نماینده ولیفقیه در خراسان رضوی با بیان اینکه دوران انتقال امام تا شهادت حدود دو سال به طول انجامید، گفت: این مدت، دورهای از فشار و رنج مستمر بود. ظاهر امر احترام و تکریم بود، اما در واقع زمینه شهادت فراهم میشد و این همان معنای غربت و مظلومیت امام است.
وی اظهار کرد: در سیره اهلبیت (علیهمالسلام)، مظلومیت و فداکاری در راه مصلحت اسلام جایگاه ویژهای دارد. امام رضا (ع) نیز برای خنثی کردن توطئه مأمون، سختیهای فراوانی را تحمل کردند و خانواده ایشان نیز در این رنج شریک بودند.
گفتنی است، در مراسم روز زیارتی امام رضا(ع) زائران و مجاوران حضرت رضا به نیابت از تمام مردم ایران به ویژه شهدای رمضان ، خانواده شهدا زیارت نمودند.
نظر شما